Glutensiz Un Nedir?

Glutensiz un, buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda doğal olarak bulunan gluten proteinini içermeyen, kinoa, mısır, karabuğday, sorgum, pirinç, nohut gibi tahıl veya baklagillerden elde edilen un çeşitlerine verilen genel addır.

Glutensiz Unlar Hangileridir?

Piyasada en sık kullanılan glutensiz un çeşitleri arasında karabuğday unu, kinoa unu, sorgum unu, nohut unu, badem unu, hindistan cevizi unu, yulaf unu, pirinç ve mısır unu bulunur. Her un çeşidi farklı bir tat, doku ve besin değeri sunduğu için tarife göre tek başına ya da karışım halinde kullanılabilir.

Glutensiz Un Ne İşe Yarar?

Glutensiz un, gluten içeren buğday ununun yerini alarak çölyak hastaları ve gluten hassasiyeti olan bireylerin geleneksel un bazlı yiyecekleri güvenle tüketebilmesini sağlar. Ayrıca sindirim sorunları yaşayan, glutensiz beslenmeyi bir yaşam tarzı olarak benimseyen ya da farklı tahıl ve baklagillerin besin değerlerinden faydalanmak isteyen kişiler tarafından da tercih edilir. Her glutensiz un türü, kullanıldığı tarife farklı bir doku ve lezzet kazandırır.

Glutensiz Unla Neler Yapılabilir?

Glutensiz un ile ekmek, kek, kurabiye, kraker, gözleme, pizza, pide, lahmacun, makarna ve buğday unuyla yapılan her şey hazırlanabilir ancak gluten, hamura elastikiyet kazandıran protein olduğu için glutensiz tariflerde genellikle birden fazla un türünün karışımı veya bağlayıcılığı sağlayan başka alternatifler kullanılır.

Glutensiz Un Nasıl Elde Edilir?

Glutensiz un, kaynağına bağlı olarak farklı üretim yöntemleriyle elde edilir. Pirinç unu ve mısır unu, ilgili tahıl tanelerinin öğütülmesiyle; karabuğday unu ve nohut unu ise sırasıyla karabuğday tanesinin veya kurutulmuş nohutun öğütülmesiyle üretilir. Badem unu gibi çeşitler ise kabuğu soyulmuş badem içlerinin öğütülmesiyle elde edilir. Üretim sürecinde gluten içeren tahıllarla çapraz bulaşmayı önlemek için glutensiz sertifikalı tesislerde işlenmesi büyük önem taşır.

Glutensiz Un ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Glutensiz Un Sağlıklı mı?

Glutensiz un, çölyak hastalığı ya da gluten hassasiyeti olan kişiler için sağlıklı ve gerekli bir alternatiftir. Son yapılan araştırmalar bağırsak ve sindirim sisteminin bedenimizdeki etkilerini açıkça ortaya koyuyor. Dolayısıyla gluten hassasiyeti olmayan bireyler ve çocuklar için bile glutensiz unlar (tabii ki glisemik öfkesi düşük olanlar) öneriliyor. 

Karabuğday, kinoa, sorgum ve nohut unu gibi çeşitler lif ve protein açısından zengin olabilirken, bazı glutensiz un karışımları nişasta ağırlıklı olduğu için besin değeri daha düşük olabilir.

Pirinç unu, mısır unu ve nişastaların glisemik indeksi yüksek olduğundan kan şekerinizi yükseltme ve çok uzun süreli kullanımlarda diyabet riskini artırma ihtimalleri vardır. 

Bu sebeple kinoa unu, sorgum unu, karabuğday unu, mümkünse siyah bakliyatların unu tercih edilebilir. Glutensiz un karışımları alıyorsanız mutlaka içerik okumak gerekir. 

Glutensiz Un Zararlı mı?

Glutensiz un, doğru hammaddeden elde edildiğinde zararlı değil hatta bağırsak sağlığımız ve bedenimiz için faydalıdır ancak glisemik indeksi düşük, lifi ve protein değeri yüksek olan glutensiz unlardır bunlar.

Bazı ticari glutensiz un karışımları, dokuyu buğday ununa benzetmek için yüksek oranda pirinç unu, nişasta ve katkı maddesi içerebilir. Bu unlar besleyici olmadığı gibi kan şekerinizi çok hızlı yükselterek bedeninizi yorar. 

Etiket üzerindeki içerik listesini kontrol etmek, doğru glutensiz un seçimi için önemlidir.

Glutensiz Un Kilo Aldırır mı?

Glutensiz un tek başına kilo aldırmaz ya da verdirmez. Kilo alımı genel kalori dengesiyle ilgilidir. Bazı glutensiz un çeşitleri (pirinç-nişasta kaynaklı) buğday ununa göre daha fazla kalori içerebilirken, kinoa unu, karabuğday unu, sorgum unu, nohut unu veya badem unu gibi protein ve lif oranı yüksek çeşitler daha dengeli bir seçenek sunabilir. Kilo kontrolü açısından önemli olan, un türünün yanı sıra tüketilen porsiyon miktarıdır.

Glutensiz Unu Herkes Kullanabilir mi?

Evet, glutensiz un gluten içermediği için çölyak hastaları, gluten hassasiyeti olanlar dahil herkes tarafından güvenle tüketilebilir. Gluten hassasiyeti olmayan kişiler için de glutensiz un, farklı tat ve doku denemek ya da sağlıklı beslenme alışkanlıklarını desteklemek amacıyla tercih edilebilir. Herhangi bir alerji ya da özel sağlık durumu olan kişilerin, un içeriğini kontrol etmesi önerilir.

Glutensiz Un Şekeri Yükseltir mi?

Glutensiz unun kan şekerine etkisi, kullanılan un türüne göre değişir. Beyaz pirinç unu gibi yüksek glisemik indeksli unlar kan şekerini buğday ununa göre daha hızlı yükseltebilirken, karabuğday unu, kinoa unu, sorgum unu ve nohut unu gibi lif oranı yüksek unlar kan şekerini daha yavaş ve dengeli etkiler. Bu nedenle kan şekerini kontrol etmek isteyenlerin un seçimini glisemik indekse göre yapması önemlidir.

Cey Natural Foods’un ürettiği tüm un çeşitleri glisemik indeksi düşük, lif ve protein değeri yüksek unlardır.

Şeker Hastaları Glutensiz Un Yiyebilir mi?

Şeker hastaları, glisemik indeksi düşük glutensiz un çeşitlerini tercih ederek dengeli bir şekilde tüketebilir ancak yüksek nişasta içerikli glutensiz un karışımları kan şekerini hızlı yükseltebileceğinden, diyabet hastalarının un seçimini ve porsiyon miktarını bir diyetisyen ya da doktor kontrolünde belirlemesi önerilir.

Cey Natural Foods, glutensiz kek, ekmek, mantı & börek, lavaş karşımı gibi tüm karışımlarında glisemik indeksi düşük kinoa unu, karabuğday unu ve sorgum unu kullanır. 

Glutensiz Unda Şeker Var mı?

Saf glutensiz unların içeriğinde eklenmiş şeker bulunmaz; bu unlar doğrudan ilgili tahıl veya baklagilin öğütülmesiyle elde edilir. Bazı hazır glutensiz un karışımlarında ise tat veya kabarma amacıyla düşük miktarda şeker eklenmiş olabilir, bu nedenle ürün etiketinin incelenmesi önerilir.

Cey Natural Foods karışımlarında ve ürünlerinin hiçbirinde rafine şeker bulunmaz. 

Glutensiz Un Kabarır mı?

Glutensiz un, gluten içermediği için buğday ununa kıyasla doğal olarak daha az kabarma özelliği gösterir çünkü hamura elastikiyet ve hava tutma kapasitesi kazandıran temel protein glutendir. Bu nedenle glutensiz tariflerde genellikle karnıyarık otu tozu gibi bağlayıcılar veya birden fazla un çeşidinin karışımı kullanılarak kabarma desteklenir.

Glutensiz Un Mayalanır mı?

Glutensiz un da maya ile mayalanabilir ancak mayalanma süreci buğday ununa göre farklı ilerler. Gluten ağının olmaması nedeniyle glutensiz hamur, mayalanma sırasında oluşan gazı buğday hamuru kadar iyi tutamaz. Bu yüzden glutensiz ekmek tariflerinde genellikle ek bağlayıcılar ve özel karışımlar tercih edilir.

Glutensiz Un Kaç Kalori?

Glutensiz unun kalori değeri, un türüne göre değişiklik gösterir. Örneğin 100 gram pirinç unu yaklaşık 360-370 kalori civarındayken, badem unu protein ve yağ oranı daha yüksek olduğu için 100 gramda yaklaşık 570-600 kaloriye ulaşabilir. Nohut unu ve karabuğday unu ise genellikle 330-360 kalori aralığında yer alır. Bu nedenle net bir kalori değeri vermek yerine, tercih edilen un türüne bakmak daha doğru olur.

Mısır Unu Glutensiz mi?

Evet, doğal haliyle mısır unu glutensiz bir un çeşididir.

Yulaf Unu Glutensiz mi?

Yulafın kendisi doğası gereği gluten içermez ancak çoğu zaman buğday, arpa gibi gluten içeren tahıllarla aynı tesislerde işlendiği için çapraz bulaşma riski taşır.

Karabuğday Unu Glutensiz mi?

Evet, adında "buğday" geçmesine rağmen karabuğday, buğdaygillerden değildir. Karabuğday, kuzukulağıgiller ailesinden gelen otsu ve çiçeksi bir bitkidir. Doğal olarak gluten içermez. Bu özelliği sayesinde karabuğday unu, çölyak hastaları ve gluten hassasiyeti olan bireyler tarafından güvenle tüketilebilecek besleyici bir alternatiftir.

Nohut Unu Glutensiz mi?

Evet, nohut unu doğal olarak glutensiz bir un çeşididir. Kurutulmuş nohutların öğütülmesiyle elde edilir. Yüksek protein ve lif içeriğiyle glutensiz beslenmede sıkça tercih edilen aynı zamanda dengeli bir kan şekeri etkisi sunan un çeşitlerinden biridir.

Siyez Unu Glutensiz mi?

Hayır, siyez unu glutensiz değildir. Siyez (einkorn), buğdayın eski ve genetiği değiştirilmemiş bir türü olduğu için gluten içerir.